Prawo do bycia zapomnianym – jak usunąć swoje dane?

Prawo do bycia zapomnianym pozwala żądać usunięcia danych osobowych z baz firm i serwisów internetowych. Sprawdzamy, kiedy można skorzystać z tego prawa, jak wygląda wniosek o usunięcie danych i dlaczego ograniczanie ilości przekazywanych informacji zwiększa prywatność.

Jeszcze kilka lat temu wiele osób zakładało konta w serwisach internetowych bez większego zastanowienia. Formularze rejestracyjne, newslettery, programy lojalnościowe czy aplikacje mobilne regularnie zbierały dane osobowe — często znacznie szersze niż były rzeczywiście potrzebne. Dziś coraz więcej użytkowników chce odzyskać kontrolę nad swoją prywatnością. Jednym z najważniejszych narzędzi jest właśnie prawo do bycia zapomnianym.

To rozwiązanie wynikające z RODO daje możliwość zażądania usunięcia danych osobowych z baz firm i organizacji. W praktyce oznacza to, że użytkownik może powiedzieć: „nie chcę już, abyście przechowywali moje dane”.

Czym jest prawo do bycia zapomnianym?

Prawo do bycia zapomnianym to potoczna nazwa prawa do usunięcia danych osobowych, które zostało zapisane w art. 17 RODO. Dzięki niemu można zwrócić się do firmy, sklepu internetowego, operatora usług czy serwisu online o trwałe usunięcie danych.

Najczęściej dotyczy to sytuacji, gdy:

• dane nie są już potrzebne do celu, w którym zostały zebrane,
• użytkownik wycofał zgodę marketingową,
• dane były przetwarzane niezgodnie z prawem,
• konto lub usługa przestały być używane,
• użytkownik nie chce dalszego profilowania reklamowego.

Warto pamiętać, że prawo do usunięcia danych nie działa absolutnie zawsze. Firmy mogą mieć obowiązek przechowywania części informacji ze względów podatkowych, księgowych lub prawnych. Nie oznacza to jednak, że mogą wykorzystywać te dane do marketingu czy analiz reklamowych.

Dlaczego firmy gromadzą tak dużo danych?

Dane osobowe stały się dziś jedną z najcenniejszych walut Internetu. Im więcej informacji o użytkowniku posiada firma, tym dokładniej może przewidywać jego zachowania, profilować reklamy i budować strategie sprzedażowe.

Adres e-mail, numer telefonu, historia zakupów, lokalizacja czy aktywność online tworzą ogromny profil cyfrowy użytkownika. Problem polega na tym, że wiele osób nawet nie pamięta, gdzie zostawiło swoje dane kilka lat wcześniej.

Każda dodatkowa baza danych zwiększa również ryzyko:

1. wycieku danych,
2. phishingu,
3. spamu,
4. podszywania się pod użytkownika,
5. prób wyłudzeń,
6. niechcianego marketingu telefonicznego.

Cyfrowy minimalizm zaczyna mieć realny wpływ na bezpieczeństwo.

Usuwanie danych to element cyfrowej higieny

Prywatność zaczyna się od ograniczania ilości danych pozostawianych w sieci. Im mniej informacji trafia do firm i platform internetowych, tym mniej danych może zostać wykorzystanych przeciwko tobie w przyszłości.

Regularne porządki w starych kontach, rezygnacja z niepotrzebnych newsletterów czy składanie wniosków o usunięcie danych pomagają odzyskać kontrolę nad swoją cyfrową obecnością.

To trochę jak sprzątanie mieszkania — tylko w świecie cyfrowym.

Jak złożyć wniosek o usunięcie danych?

W większości przypadków wystarczy prosty wniosek wysłany e-mailem lub formularzem kontaktowym do Inspektora Ochrony Danych Osobowych firmy lub po prostu do działu obsługi klienta, czy nawet sekretariatu w siedzibie firmy. Firma powinna odpowiedzieć bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu miesiąca.

Warto zachować potwierdzenie wysłania wiadomości. Jeśli organizacja ignoruje wniosek lub odmawia bez podstawy prawnej, użytkownik może zgłosić sprawę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Prawo do prywatności to nie moda

Coraz więcej osób zaczyna rozumieć, że prywatność nie oznacza ukrywania się przed światem. Chodzi raczej o możliwość decydowania, kto posiada nasze dane i w jakim celu je wykorzystuje.

Jednym z najlepszych sposobów ochrony prywatności jest ograniczanie ilości przekazywanych informacji już na początku.

W praktyce oznacza to między innymi:

• korzystanie z oddzielnych adresów e-mail do rejestracji,
• unikanie podawania numeru telefonu tam, gdzie nie jest konieczny,
• usuwanie nieaktywnych kont,
• wyłączanie zbędnych zgód marketingowych,
• wybieranie usług, które szanują prywatność użytkownika.

Prawo do bycia zapomnianym daje realne narzędzie do odzyskania części tej kontroli. Nawet pojedynczy usunięty profil, zamknięte konto czy wycofana zgoda marketingowa mogą ograniczyć ilość danych krążących po Internecie przez kolejne lata.

Im mniej danych zostawiamy po sobie, tym mniej cyfrowego śladu zostaje do wykorzystania przez firmy, reklamodawców i cyberprzestępców.

Wzór wniosku o Usunięcie Danych Osobowych

Na naszym forum ściągniesz wzór wniosku o usunięcie danych osobowych, który możesz wykorzystać do kontaktu z firmami i organizacjami. Gotowe, podpisane pismo możesz wysłać na podany przez daną organizację adres email do celów RODO lub wykorzystać tzw. adres E-Doręczeń. Szczegółową procedurę usunięcia danych osobowych znajdziesz w polityce prywatności danej firmy, organizacji.